1 Demokratio
1.0 La plimulto de la homaro vivas en landoj regataj de
nedemokrataj reĝimoj, kie korupto superas kaj kie misuzo de
homaj rajtoj kaj cenzurado de publikaĵoj estas
ĉiutaga. La
demokratioj de la t.n. unua mondo (riĉaj industriaj landoj)
suferas je malpli evidentaj formoj de korupto pere de
koncentriĝo de publikaĵoj, kompania financado de
politiko,
sistema ekskludo de rasaj, etnaj, naciaj kaj religiaj komunumoj,
kaj pere de elektosistemoj kiuj diskriminacias alternativajn
ideojn kaj novajn kaj malgrandajn partiojn.
La Verduloj
1.1 Prioritate kuraĝigas kaj subtenas t.n. herbo-radikajn
movadojn kaj aliajn organizaĵojn de la civila socio kiuj
laboras por demokratia, travidebla kaj prikalkulebla registaro
je ĉiuj niveloj - de la surloka ĝis la tutmonda.
1.2 Aktive subtenas havigon de voĉo al junuloj pere de
eduko,
kuraĝigo kaj asistado por la junulara partoprenado je
ĉia
politika agado.
1.3 Klopodos por la demokratigo de seksegalaj rilatoj pro-
mociante taŭgajn mediaciojn por egale ebligi al virinoj kaj
viroj partopreni en la ekonomia, politika kaj sociala sferoj.
1.4 Urĝigas tujan ratifikon de la OEKE-traktato
(Organizaĵo
por Ekonomia Kooperado kaj Evoluo, en: OECD) por kontraŭi
kaŝpagon de fremdaj publikaj oficistoj en internacia
negociado.
1.5 Defendas la rajton de civitanoj havi aliron al oficialaj
informfontoj kaj al liberaj kaj sendependaj publikaĵoj.
1.6 Laboros por universala aliro al elektronika komunikado kaj
informatiko, minimume je bazaj formoj kiel radioelsendoj kaj
baz-grupaj interreto kaj retpoŝto. Ni ankaŭ laboros
por
atingigi tiajn teknologiojn plejeble malkaraj.
1.7 Starigi justan sekularan leĝo-sistemon kiu certigas la
rajton defendi sin kaj trovi balancon inter krimo kaj
ŝtrafo.
1.8 Subtenas la publikan financadon de elektoj, kaj certigas ke
ĉiuj donacoj, kie permesataj, estas plene travideblaj kaj
limigas donacojn de kompanioj kaj personoj.
1.9 Denuncas korporacian superregadon super la registaro,
speciale kiam civitanoj estas prirabitaj je politika partopreno.
1.10 Subteni la dividon de la fortoj inter la ekzekutivo,
leĝodonado kaj jurisdikcio; kaj la dividon inter ŝtato
kaj
religio.
1.11 Subteni kaj evolui la fortigon de loka regado.
1.12 Subteni la restrukturadon de ŝtatj institucioj fari
ilin
demokrataj kaj travideblaj kaj efikaj por servi al la direkto de
la civitana forto kaj al daŭripova evoluo.
2 Egaleco
2.0 La diferencoj inter la vivniveloj kaj -eblecoj en la mondo
estas netolereblaj. La ŝuldoj de la t.n. tria mondo
troviĝas
je la plej alta nombro de 2,5*10^12 USD (bilionoj da usonaj
dolaroj) kaj samtempe OEKE (en: OECD) helpas pere de 0,23% de la
BNP. La plej riĉaj 20% de la homaro havas enspezon de pli
ol
80% de la tutaj enspezoj, kaj samtempe 1,2 miliardoj da homoj
vivas en malriĉeco (ricevante malpli ol unu USD/tago). 125
milionoj da infanoj neniam vizitas lernejon kaj 880 milionoj da
homoj povas nek legi nek skribi - pli ol 2/3 el ili estas
virinoj, samtempe ili estas 60% el la malriĉuloj. La
populacia
kresko reduktiĝis, sed ankoraŭ oni prognozas ke
ĝi aldonos
pliajn 2-3 miliardojn da homoj ĝis la jaro 2050. Aidoso
(HIV)
kaj tuberkulozo (TB) plioftiĝas.
La Verduloj
2.1 Laboros por altiĝi la registaran subtenon al evoluantaj
landoj kaj subtenas la direktadon de la financa helpo al la plej
malriĉaj, speciale al virinoj, kun prioritatoj determinotaj
kunlaborante kun lokaj komunumoj.
2.2 Laboros por plibonigadoj de rajtoj, statuso, edukado kaj
politika partopreno de virinoj.
2.3 Sindevigas al la celo, ke altkvalita primara edukado estu
ĝenerale ĝis 2015 financata pere de altigita helpo kaj
redukto
de ŝuldoj.
2.4 Laboras por la abolicio de la ŝuldoj de evoluantaj
landoj,
almenaŭ en la plej malriĉaj, kaj subtenos la uzadon de
stimuladoj por certigi, ke la ŝparita mono el la
ŝuldo-
reduktado estu kanaligata en la reduktadon de la malriĉeco
kaj
media konservado, kaj ke tio okazas laŭ travideblaj kaj
justaj-
honestaj proceduroj pere de partopreno de afliktitaj komunumoj.
2.5 Vidas kunligitan agadon por kontraŭstari la grandajn
tutmondajn epidemiojn, inkluzive prioritato al aidoso (HIV),
tuberkulozo (TB) kaj malario, speciale en Afriko, kie duflanka
klopodo necesas por havigi ĝeneralan aliron al malaltkostaj
kaj
efikaj terapioj, kaj por restarigi la ekonomian progreson,
speciale pere de edukado.
2.6 Agnoskas la rajton al kompensado por tiuj homoj kiuj perdas
la alireblecon al siaj naturaj resursoj kaŭze de dislokigo
pro
medio-detruo aŭ homa interveno kiel kolonizado kaj migrado.
2.7 Pripensos la rilaton inter ekskluda propreco de
propraĵo
kaj ekskluda uzado de ĝiaj resursoj, antaŭvidanta la
reduktadon de medio-misuzo kaj pli-ampleksan aliron al bazaj
vivbezonaĵoj por ĉiuj, speciale al indiĝenaj
komunumoj.
2.8 Laboros por certigi ke ĉiuj viroj, virinoj kaj infanoj
povas atingi ekonomian sekurecon, sen bezono al damaĝantaj
aktivecoj kiel pornografio, prostituado aŭ la vendon de
organoj.
2.9 Devligas sin labori por pli egalan distribuon de bonstato
kaj por la kreado de egalaj eblecoj ene de ĉiuj niaj
socioj,
agnoskante ke ekzistas kreskanta nombro da malriĉuloj kaj
ankaŭ marĝenigitaj homoj en evoluitaj landoj.
2.10 Defendos kaj promocii la homajn, socialajn kaj mediajn
rajtojn de diverskoloraj homoj.
3 Klimato-Ŝanĝiĝo kaj Energio
3.0 Naŭ el la dek registritaj plej varmaj jaroj okazis en
la
naŭdekaj jaroj (1990-aj); nuntempe la nivelo de
karbondioksido
en la atmosfero estas la plej alta dum la lastaj 15 milionoj da
jaroj; la klimataj katastrofoj plioftas, ili kaj mortigas milojn
kaj dislokigas milionojn da homoj; vastaj paliĝado kaj
morto de
koralaj rifoj, kiuj komenciĝis en 1998 estos ĝeneralaj
ĝis 20
jaroj.
Sciencistoj el la ITKK (en: IPCC) konstatas, ke la tutmonda
varmiĝo estas reala, kaj ke la homa agado estas
konsiderinda
faktoro de la ŝanĝiĝo. Ili atendas, ke la Tero
varmiĝos je
pliaj 1 - 5 øC dum la 21-a jarcento kaj ke la induktita altigado
de la mara nivelo, kiu jam komenciĝis, kontinuos dum la
sekvaj
500 jaroj inundante multaj el la plej loĝataj regionoj de
la
Tero. La klimata katastrofo okazos se ni ne agas nun.
La Verduloj
3.1 Akceptas la celon limigi la CO2-koncentriĝon en la
atmosfero al 450 ppm (partoj el unu miliono) en la plejeble
mallonga tempo laŭ postulo de la ITKK. Evoluitaj landoj ne
nur
devos plenumi la Kyoto-Protokolon (-5.2% de la 1990-aj niveloj
ĝis 2010 tutmonde, -8% por la EU, -6% por la Usono), kio
kvankam paŝo en la ĝustan direkton, tamen estas
nesufiĉa; sed
ankaŭ devus atingi redukton inter 20% kaj 30% ĝis 2020
por ke
oni atingu la celon de -70% ĝis -90% ĝis la fino de la
jarcento. Adicie, oni agu por ankaŭ redukti la emisiojn de
aliaj forcejaj gasoj.
3.2 Urĝigas la ekvalidigon de la Kyoto-Protokolo laŭ
tiu-ĉi
celo, kaj insistas ke la plenumaj reguloj gvidos al realaj re-
duktoj de la emisioj el industriaj fontoj de evoluitaj landoj,
inkluzivante sistemon de monpunoj okaze de ne-plenumo.
3.3 Laboros por establi internacian raporto-reton pri emisioj
por trans-naciaj korporacioj, kiuj estas ligataj al tumondaj
karbono-impostoj kaj tutmondaj mediaj ŝarĝoj.
3.4 Laboras forte por certigi, ke evoluantaj landoj havas aliron
al la plej efika, daŭripova kaj adaptita teknologioj;
fokusante
al renovigeblaj energioj kaj ke ili akordas kun la Klimato-
Ŝanĝiĝaj Konvencioj por certigi ke la agadoj estu
kompletaj
kaj tutmondaj. La principo de egaleco devas esti la centro de
klimato-ŝanĝiĝaj negocoj kaj aranĝoj.
3.5 Oponas ĉian etendiĝon de atomnuklea energio kaj
laboras
por ĝia rapida finigado.
3.6 Subtenos alvokon al moratorio pri evoluo kaj nova esplorado
de fosilia fuelo.
3.7 Oponas la maldensigon kaj forhakadon de la praarbaroj,
rimarkante ke ili estas tiu-ĉi ekologia sistemo de la
planedo,
kiu entenas la plej altan amason de karbono, vivnecesa por
indiĝenaj popoloj, riĉa je plantoj kaj bestoj, kaj ne
regajnebla dum homa temposkalo.
3.8 Promocias la arbo-plantadon de diversaj specioj (sed ne de
monokulturoj), ankaŭ alimaniere utila por la medio, kiel
mallong-tempa agado por ekskludi CO2 el la atmosfero.
3.9 Propagandas la enkondukon de impostoj al ne-renovigeblaj
energioj kaj la uzon de fundusoj, cele stimuladon je energio-
efikeco kaj renovigebla energio.
3.10 Subtenas esplori la uzadon de daŭripovaj energiofontoj
kaj
la teknikan evoluon de ekologia energio-produktado.
3.11 Promocias energio-efikaj teknologioj kaj verda energio-
infrastrukturo inter kaj ene de landoj kaj ekonomioj sur
senkosta aŭ minimuma-kosta bazo. Tio estas unu el la
ekonomiaj
kostoj de la hodiaŭaj emisioj de la industrializitaj
(originale: okcidentaj) landoj.
4 Biodiverseco
4.0 Sanaj ekosistemoj estas esencaj por la homa vivo, sed
ŝajne
ni forgesis rilaton inter naturo kaj socio.
Estingiĝo-nombroj
estas ekde 100- ĝis 1000-oble pli grandaj ol en la
antaŭhoma
epoko. Nur 20% el la originalaj arbaroj sur la Tero persistas
relative netuŝitaj. 60% el la fiŝejoj estas
endanĝerigataj de
troa fiŝkaptado. Invadoj de herboj, bestoj kaj malsanoj,
devenantaj de eksteraj regionoj, multiĝas rapide. Detruado
de
vivolokoj kaj estingado de specioj estas kaŭzataj de
industria
kaj agrikultura evoluo, kiu ankaŭ rezultigas
ŝanĝojn de la
klimato, tutmondan malegalecon kaj detruadon de indiĝenaj
kulturoj kaj vivten-eblecoj. Agrikultura monokulturo, promociita
de agrikultura negocado kaj akcelita de genetika modifo kaj
patentado de la naturo, endanĝerigas la diversecon de la
specioj de brutoj kaj kamparaj plantoj; tio radikale altigas la
vundiĝeblon iĝi malsana.
La Verduloj
4.1 Entusiasme kontraŭas terkulturistan kaj industrian
evoluojn
detruemajn al la vivmedio, kaj unuavice klopodas protekti
originajn plantojn kaj bestojn en iliaj originalaj regionoj kaj
laŭeble en vastaj areoj.
4.2 Klopodas abolicii monsubtenojn por agadoj vivmedie
detruemaj, inkluzive de arbar-forhakado, ekspluati fosiliajn
fuelojn, bar-digoj, minado, genetika inĝenierado kaj
agrikultura monokulturo.
4.3 Stimulas ekologian merkato-politikon por produktoj kiel
ligno, kiu baziĝas nur sur plej strikta difino de
daŭripovo,
subtenata de kredinda etikedado.
4.4 Subtenas la koncepton "ŝanĝo de ŝuldoj favore
al la
naturo", laŭ interkonsento de la afliktitaj indiĝenaj
kaj
surlokaj komunumoj.
4.5 Instigos la riparadon de degradigitaj naturaj medioj, kaj la
purigon de toksigitaj sidejoj de antaŭaj kaj ekzistantaj
militaraj kaj industriaj zonoj ĉirkau la mondo.
4.6 Notas, ke redukti la transporton de varoj tra la mondo,
kunordigate kun preferemo de lokaj produktoj ĉie kie eble,
plie
bonos per redukto je "bioinvadoj", same redukti la konsumon de
fosiliaj fueloj kaj la emisiojn de forcej-gasoj.
4.7 Devligas sin bonstatigi ĝeneralajn ekologiajn
instruplanojn
por ĉiuj edukoniveloj.
4.8 Laboros establi internacian justeco-kortumon, speciala por
media malkonstruo kaj la perdo de biodiverseco, kie kazoj povas
esti aŭskultataj kontraŭ korporacioj, naciaj
ŝtatoj kaj
individuoj.
4.9 Rifuzos akcepti la patentadon kaj negocadon de la vivo.
5 Regi ekonomian tutmondiĝon per daŭripovaj
principoj
5.0 Kvindek de 100 plej grandaj ekonomiaj sistemoj de la mondo
hodiaŭ estas korporacioj. Kune kun kunludantaj registaroj
ili
kreis leĝosistemon, kiu starigas nebremsitan ekonomian
aktivecon super la publika bonfarto, protektas bonfarton de
korporacioj sed atakas socian bonfarton, obeigas naciajn
ekonomiojn al ampleksa financa fi-kazino kiu enmetas
ĉiutage
1.3 bilionojn (10^12) da USD en spekulaciaj transakcioj. Sed la
tajdo povus renversiĝi. La MAI (Multflanka Akordo pri
Investado) estis rifuzita, por la nuntempo. En evoluitaj landoj,
internaciaj financaj institucioj povas renkontiĝi nur
ĉirkaŭigate de kontraŭuloj. La reputacio de la
Monda Banko
kaj IMF (Internacia Mona Fonduso) ĉifoniĝas.
La Verduloj -
5.1 Asertas, ke esencaĵoj por la vivo, kiel akvo, devas
resti
posedataj kaj kontrolataj de la publiko; kaj ke kulturo, baza
aliro al manĝaĵo, socia kaj publika sano, klerigo kaj
liberaj
publikaĵoj ne estas komercaĵoj, dependantaj al
internaciaj
merkataj interkonsentoj.
5.2 Subtenas kreadon de Tutmonda Medio-Organizaĵo,
kombinante
de UNEP, UNDP kaj Tutmondan Median Oficejon en unusolan
institucion, financitan kaj ekipitan per sankci-povo, por
stimuli la tutmondan daŭripovan evoluon. Decidoj de tiu
ĉi
institucio superu tiujn de TKO.
5.3 Subtenas abolicion de la Monda Banko kaj IMF, dume ili ne
estos reformataj tiel, ke ilia membreco- kaj decido-principoj
estas demokratiaj kaj iliaj agoj obeemaj al daŭripovaj
principoj, al ĉiuj internaciaj traktatoj pri homaj kaj
laboraj
rajtoj, kaj al medio-protektado.
5.4 Subtenas abolicion de la TKO, dume ĝi ne estos
reformata
tiel, ke daŭripovo estu ĝia centra celo, helpe de
travidebla
kaj demokratia proceduroj kaj de partopreno de reprezentantoj de
la koncernaj komunumoj. Adicie devas ekzisti la disigo de la
povoj por depreni la iniciaton pri disputoj de la ekskluda
kompetenco de la TKO. Ni postulas taksi la antaŭajn negoco-
rondojn pri iliaj efikoj koncerne daŭripovo antaŭ ol
iuj novaj
paŝoj estos farataj.
5.5 Laboros preventi la enkondukon de novaj akordoj pri regionaj
aŭ hemisfera komerco kaj investado sub la reguloj de TKO -
ekzemple la proponitan Liber-Komerca Akordo de la Amerikoj - sed
subtenos la integriĝo-procezojn kiuj sekurigas la bonfarton
de
la popolo kaj la dauripovon de la medio.
5.6 Kreos tutmondan regulo-medion kiu donas la bazon kaj pro-
tektas daŭripovajn vivo-mediajn projektojn, kiuj daŭre
subtenos komunumojn je ĉiuj niveloj (loka, regiona, nacia
kaj
internacia).
5.7 Postulas ke internaciaj akordoj pri la medio, labor-
kondiĉoj kaj sano devus superi iujn internaciajn komercajn
regulojn.
5.8 Klopodas efektivigi Tobin-Henderson-an Imposton kaj aliajn
rimedojn por redukti spekulaciajn devizo-transakciojn, por helpi
investadon en la realan ekonomion, kaj por krei fonduson kiu
favoras egalecon en la tutmonda evoluo.
5.9 Klopodas, ke estu postulata, ke korporacioj respektadu viv-
mediajn, laborajn kaj socialajn leĝojn de sia propra lando
kaj
de landoj kie ili agas, laŭ la nivelo kiu estas la pli
severa.
5.10 Laboros sekurigi ke ĉiuj tutmondaj organizaĵoj,
speciale
la tiom fortaj kiuj decidas la regulojn de internacia komerco,
devligas sin al principoj de daŭripova evoluo kaj sekvas
trejniĝo-programon cele al ŝanĝo de sia kulturo
por plene
realigi tiun celon.
5.11 Volas, ke korporacia situacio fariĝu travidebla kaj
respondeca je la sama nivelo kiel sociala bonfarto, kaj ke
monsubtenoj al agadoj detruantaj al la vivmedio kaj la socio
entute finiĝu laŭplane.
5.12 Promulgas evolui civilan entrepenistan sintenon promocii
komuneco-bazitan ekonomion kiel rimedo kontraŭstari socian
ekskludon, kaŭzita de ekonomia tutmondiĝo.
6 Homaj Rajtoj
6.0 Malobservado de Homaj Rajtoj kaj liberecoj rekte rilatas al
malriĉeco kaj politika senpotenco. Milionoj suferas pro
diskriminacio, timigado, arbitra malliberigo, perforto kaj
mortigo. Tri kvaronoj de la registaroj en la mondo utiligis
torturon dum la lastaj tri jaroj.
La Verduloj
6.1 Promulgas (subtenas) la Universalan Deklaracion de Homaj
Rajtoj, la Internaciajn Interkonsentojn pri Ekonomiaj, Socialaj
kaj Kulturaj Rajtoj, pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj, pri
Laboristaj Rajtoj kaj aliajn internaciajn rimedojn pri la
protektado de rajtoj kaj liberecoj. Ni kredas ke tiuj rajtoj
estas universalaj kaj nedivideblaj kaj ke naciaj registaroj
respondecas pri ties observado.
6.2 Kondamnas ĉian diktatorecon kaj reĝimojn kiuj neas
homajn
rajtojn, sendepende de iliaj politikaj pretendoj.
6.3 Kunlaboras kun lokaj komunumoj por varbi pri konscio de
homaj rajtoj kaj certigi ke la UN Komisiono pri Homaj Rajtoj kaj
aliaj traktato-instancoj havu adekvatajn rimedojn.
6.4 Alvokas por ke la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj estu
plibonigita pere de enkonduko de la rajtoj al saniga natura
medio kaj intergeneraciaj rajtoj al naturaj kaj kulturaj
resursoj.
6.5 Subtenas la rajton de virinoj fari siajn proprajn decidojn,
inkluzivante la kontrolon de sia fertileco per rimedoj kiujn ili
opinias taŭgaj, sen diskriminacio aŭ devigoj; kaj
strebos al
la ratifiko de la Konvencio pri la Elimino de Diskrimacio
Kontraŭ Virinoj, por forigi ĉi-rilatajn rezervojn, kaj
al la
validigo de la Opcia Protokolo.
6.6 Subtenas la rajton de indiĝenaj popoloj je
memdeterminado,
teritoriaj rajtoj, kaj la alirebleco al tradiciaj ĉasad-
kaj
fiŝkaptado-rajtoj por sia propra vivtenado, uzante humanaj
kaj
viv-medie daŭripovaj teknikoj; kaj subtenas la strebojn,
por ke
indiĝenaj popoloj establu siajn proprajn internaciajn
instancojn kaj laboru per tiuj.
6.7 Alvokas por tuja adopto de al koncepto de 1993 pri la
Deklaro de la Rajto de Indiĝenaj Popoloj kiel minimuman
standardon de protektado akceptita de indiĝenaj popoloj,
kaj
subtenas mociojn, ke indiĝenaj popoloj establu siajn
proprajn
internaciajn instancojn kaj laboru per tiuj.
6.8 Postulas, ke torturistoj prenu sur sin siajn respondecojn,
kaj kampanjas, por ke oni metu ilin al la justeco aŭ en
siaj
propraj landoj aŭ aliloke, antaŭ internacia kortumo de
juĝistoj sub la reguloj de la Internacia Kortumo de
Justico.
6.9 Kontraŭstaros ĉian vundigon pere de torturo, puno
aŭ iu
ajn alia praktikado inkluzive de tradicia aŭ religia
mutiligo
de fiza integro de individuo.
6.10 Postulas tutmondan abolicion de la morto-puno.
6.11 Alvokas registarojn certigi, ke azilopetantoj - ĉu ili
estas viktimoj de ŝtata perforto ĉu de sendependaj
armitaj
grupoj, estu traktataj korekte laŭ la Ĝeneva Konvencio
pri la
Rajto al Azilo de 1951 - rajtas esti juste juĝataj, ne estu
arbitre malliberigataj, kaj ne estu reirigataj al lando kie ili
eble suferus rompojn de siaj fundamentaj homaj rajtoj.
6.12 Alvokas por la malpermeso de kolektiva forpelado.
6.13 Subtenas la rajton de laboristoj je nedanĝera, favore
kompensata laboro, kun la libereco aliĝi al sindikatoj.
6.14 Subtenas la rajton de infanoj kreski liberigita je la devo
labori, kaj establi reduktitan aĝo-limon por laborantaj
infanoj.
6.15 Postulas ke homosekseco ne plu estas krimo, kaj subtenas la
rajton de gejaj kaj lesbaj homoj al ilia vivstilo, kaj la
egalajn rajtojn por homoseksaj rilatoj.
6.16 Laboros por plibonigi la eblecojn de handikapitaj homoj
vivi kaj labori egale en la socio, inkluzive de vera politika
partopreno.
6.17 Subtenas la rajton de lingvaj minoritatoj uzi siajn
proprajn lingvojn.
7 Nutraĵo kaj akvo
7.0 Centoj milionoj da homoj restas subnutrataj, ne pro
nesufiĉo de manĝaĵo, sed pro neegala alirebleco
al grundo,
kredito kaj merkatoj. Genetike modifitaj organismoj (GMO) ne
estas la solvo, ĉar la akuta problemo ne estas la
produktado
sed la distribuo. Tute kontraŭe GMO alportas neakcepteblan
riskon por la medio, sendependaj malgrandaj farmistoj kaj
konsumantoj; kaj same al la biodiverseco kiu estas nia plej
taŭga asekuro kontraŭ agrikulturaj katastrofoj.
Malabundo de
akvo minacas kaj en surteraj sistemoj kaj en grundakvo.
Senarbarigado de akvokolektaj terenoj (akvokaptejoj) havas la
katastrofajn sekvojn de ter-lavangoj kaj inundoj, dum
dezertiĝado kaj malpliboniĝado rapide
ampleksiĝas. Hela
lumopunkto estas la rapida kresko de organika agrikulturo.
La Verduloj
7.1 Opinias, ke alirebleco al pura akvo pro bazaj bezonoj estas
fundamenta rajto, kaj oponas la privatigadon je akvaj resursoj
kaj infrastrukturoj.
7.2 Laboras por forigi subvenciojn por akvouzado sed ne por
socialaj subvencioj, kaj subtenos pli efikan uzadon de akvo.
7.3 Laboros por certigi ke freŝa akvo kaj subgrundaj akvo-
resursoj estu konservataj laŭ kvalito kaj kvanto, kaj ke
taŭgaj prezoj certigu ke tiaj resursoj estu protektataj de
troa
ekspluato.
7.4 Opinias, ke la stabileco de akvoaptejoj kaj la sano de
riversistemoj estas ĉefaj punktoj, kaj laboras kun la homoj
rekte afliktitaj por haltigi malplibonigadon de riveroj,
inkluzive de novaj valbaraĵoj kaj projektoj de irigacio kaj
senarbarigo de akvokaptejoj.
7.5 Laboras kun lokaj komunumoj en aridaj kaj duonaridaj
regionoj, kie la klimaton dominas necerteco, por redukti la
degradigon de la grundo.
7.6 Esprimas sian afliktecon por landoj kiuj forte estis batitaj
pro dezertiĝo kaj senarbarigo, kaj petas tiujn landojn,
kiuj
ankoraŭ ne ratifis la UN-Konvencio pri Dezertiĝo, ke
ili
ratifu ĝin; kaj por provizi la necesajn resursojn por
aktivigi
ĉi-tiun konvencion.
7.7 Subtenas kaj reklamas organikan agrikulturon.
7.8 Alvokas pri internacia malpermeso de komerca kultivado de
genetike modifitaj plantoj dum almenaŭ kvin jaroj,
atendante
priesploron kaj debaton kaj establadon de reguligaj sistemoj,
inkluzive de respondeco pri malfavoraj efikoj.
7.9 Laboras por certigi ke nutraĵo estas sekura, kun
striktaj
reguloj pri produktado, stokado kaj vendado.
7.10 Laboras por certigi, ke scienca esplorado progresos etike
kaj estos aplikata laŭ la principo de singardemo.
7.11 Alvokas por finigi la uzadon de ĉiuj persistaj kaj
bio-
akumuliĝantaj hom-faritaj kemiaĵoj kaj por labori je
la
eliminado de ĉiuj ellasaĵoj de danĝeraj
kemiaĵoj en la
medion.
7.12 Laboros por certigi ke por-brutaj kresko-hormonoj estu
malpermesataj, kaj por fortigi striktajn regulojn al la uzo-
reguloj pri por-brutaj antibiotikaĵoj.
8 Planado de la Daŭripovo
8.0 Konsumado en industraj landoj estas ekscesa, transe de iu
ajn mezuro, kaj plejparte respondecas pri la naturmedia
malboniĝo. Homoj en okcidentaj landoj uzas naŭoble pli
da
papero ol en la sudo, kaj havas centoble pli da aŭtomobiloj
popersone ol en ĉinio aŭ Hindio, ekzemple.
La ŝanĝiĝo al verda ekonomio, kiu imitas
ekologiajn
procezojn, evitas rubon per reuzado kaj reciklado de materialoj,
kaj emfazas aktivecojn kiuj plialtiĝas la vivo-kvaliton kaj
interrilatojn, kontraŭe al la foruzado de varoj - promesas
novajn okupojn, industriojn kun malpli da poluado, pli bonajn
laboretosojn kaj altigitan viv-kvaliton.
La Verduloj
8.1 Preferas mezurojn de bonfarto al Brutta Nacia Produkto (BNP)
por mezuri progreson.
8.2 Konsideras, ke la civitanoj en landoj afliktitaj de iu ajn
projekto rajtas partopreni decidojn pri ĉi tiu,
senkonsidere al
naciaj limoj.
8.3 Laboros por certigi ke tiuj kiuj profitas de la ekspluatado
de iuj komunaj aŭ naturaj resursoj devus pagi la plenan
merkatan renton por la uzado de tiuj resursoj, krome por
ĉiuj
ajn damaĝo al aliaj komunaj resursoj.
8.4 Agnoskas, ke la ĝena influo de la
urbo-ampleksiĝado al la
kamparo kaj natura medio devas esti limigata kaj finfine
haltigata.
8.5 Agnoskas, ke la procezo de la urbanizado pro la kampara
malriĉeco devas esti bremsata kaj renversata pere de
taŭgaj
evoluo-programoj por la kamparaj regionoj, kiuj agnoskas la
koncepton de "kresko-limiĝo" kaj protektas la karakteron
kaj
ekologion de kamparaj pejzaĝoj.
8.6 Kuraĝigas urboplanadon por ekologie daŭripova
komerco,
loĝigo, transportado, rubtraktado, parkoj, urbaj arbaroj,
komunejoj; kaj faros ligojn inter verduloj ĉe loka kaj
regiona
nivelo ĉirkaŭ la mondo por interŝanĝi
informon kaj subtenon.
8.7 Klopodas redukti la urban poluadon kaŭze de veturiloj,
kontraŭante la kontinuan plivastigon de aŭtostratoj;
kuraĝigante la uzadon de energio-efikaj veturiloj;
integriĝante la planadon de landuzo kun publika
transportado,
bicikloj kaj piedirado; favorigante la planadon kaj financan
subtenon de amaso-publikaj transportiloj super privata
aŭto-
infrastrukturo; kaj eliminante imposto-politikon kiu favoras
aŭto-centran evoluiĝon.
8.8 Klopodas krei socie respondecajn ekonomiajn strategiojn,
uzante impostojn kaj publikajn financojn kiuj maksimumigas la
stimulojn por justa distribuo de riĉeco, kaj eko-impostojn,
kiuj provizas stimulojn por eviti rubon kaj poluadon.
8.9 Postulas, ke korporacioj kaj komunumoj reduktas, reuzas kaj
reciklas rubaĵon, celante al senruba ekonomio, simile al
natura
ekosistemo.
8.10 Subtenos ĉiajn politikojn kiuj ebligas al landoj
altigi la
kreadon de laborpostenoj pere de ekonomiaj aktivecoj kiuj
adicias valoron ĉu pere de reciklado de resursoj,
produktado de
daŭraj varoj, organika agrikulturo, renovigebla energio kaj
naturmedia protektado.
8.11 Promocias socie respondecan investadon kaj ekologian
vendadon tiel, ke konsumantoj povas fari pozitivajn elektojn,
bazitaj sur fidindaj informoj.
8.12 Agnoskas la valoron de tradicia kaj surloka scio kaj kredo,
kaj subtenas ĝian enkorpigon en la planadon kaj en
projektojn.
9 Paco kaj sekureco
9.0 La kaŭzoj de konfliktoj ŝanĝiĝas, la
diferencoj inter
milito, organizata krimo kaj intenca rompado de homaj rajtoj
malkonturiĝadas, kaj la armila komerco kreskas kaj
tutmondiĝas
nutrata per escepto el la TKO-reguloj (en: WTO) kontraŭ
subvencioj. Kiel tutmonda reto ni havas vitalan rolon en la
fortigado de ligoj inter komunumaj organizaĵoj, kiuj
laboras
por homaj rajtoj kaj paco, kaj en la subtenado kaj formado de
ekestiĝantaj konceptoj kaj institucioj de tutmonda regado.
La Verduloj
9.1 Subtenas la fortigon de la rolo, kiun ludas la
Unuiĝintaj
Nacioj (UN) kiel tutmonda organizaĵo por la
konflikto-traktado
kaj la paco-konservado. Samtempe la Verduloj agnoskas, ke en
kazoj de malsukcesa prevento kaj en situacioj de strukture kaj
akre rompataj homaj rajtoj kaj/aŭ genocido, la uzado de
perforto povas esti justigita se ĝi estas la sola rimedo
preventi pliajn rompojn de la homaj rajtoj kaj suferadon,
kondiĉe ke ĝi okazas sub mandato de la UN.
ĉiukaze,
individuaj ŝtatoj havas la rajtojn ne subteni aŭ
kunlabori je
tiu-ĉi agado.
9.2 Varbos por pli granda influo por la landoj de la sudo ene de
la UN, laborante por abolicii al vetoo-forton en la Secureco-
Konsilio, abolicii la kategorion de daŭra membreco en
ĝi, kaj
por pligrandigi la nombron da membroŝtatoj.
9.3 Subtenas la proponitan Internacian Krimo-Kortumon. Rilate
militaj krimoj, amasa seksperforto devus esti taksata kiel
milita krimo.
9.4 Malpliigi tutmondan potencon de la militarisma-industria-
financa komplekso por radikale redukti la armilo-komercon,
certigi la travideblan produktadon kaj forpreni kaŝitajn
subtenojn favore al la armilo-industrio.
9.5 Laboros por reguli kaj redukti, kun la celo finfine abolicii
la internacian armilo-komercon (inkluzive la malpermeson de
atomnukleaj, biologiaj kaj ĥemiaj armiloj, armiloj kun
malriĉigita uranio, kaj kontraŭhomaj minoj) kaj subigi
ĝin al
la UN.
9.6 Helpas fortigi ekzistantajn porpacajn programojn kaj
forĝi
novajn programojn pri ĉiuj aspektoj kiel konstrui kulturon
de
paco. La programoj inkludos analizon de la radikoj de perforto,
inkluzive interfamilia perforto, kaj la temon de mutuala
respekto inter ambaŭ seksoj; kaj subtenos trejnadon en ne-
perforta konflikto-solvo sur ĉiuj niveloj.
9.7 Serĉos internacian justico-kortumon pri krimoj
kontraŭ la
natura medio okaze de konfliktoj.
9.8 Serĉos amendi la internaciajn regulojn de militara
engaĝiĝo por certigi, ke naturaj resursoj estos
taŭge
protektataj dum konfliktoj.
9.9 Batalos kontraŭ la Usona Nacia Kontraŭraketa
Defendo-
Projekto, kaj laboros cele al malarmado kaj abolicio de
atomnukleaj instalaĵoj en la kosmo.
10 Agante tutmonde
10.0 La Tutmondaj Verduloj estas sendependaj organizaĵoj el
diversaj kulturoj kaj devenoj, kiuj havas komunan celon kaj
agnoskas, ke, por akiri ĝin, ni devas agi tutmonde same
kiel
surloke.
La Verduloj
10.1 Laboros komune por realigi la ĉarton de la Tutmondaj
Verduloj, agante kune pri temoj de tutmonda konsekvenco kiam ajn
necesos.
10.2 Subtenos la evoluon de Verdaj Partioj kaj politikaj movadoj
kaj junularaj retoj en la tuta mondo.
10.3 Asistos, laŭ ilia peto, aliajn Verdajn Partiojn kaj
movadojn, provizante balot-observantojn kiuj helpas certigi, ke
balotoj okazas libere kaj juste; kuraĝigante
voĉdonrajtuloj
enlistiĝi kaj baloti por la Verduloj en siaj hejmlandoj.
10.4 Adoptos kaj praktikos en niaj propraj organizaĵoj la
demokratiajn principojn kiujn ni postulas ĝenerale en la
socio.
10.5 Agados kiel modelo de partoprenanta demokratio en niaj
propraj internaj organizaĵoj sur ĉiuj niveloj.
10.6 Kuraĝigos kooperadon inter la tutmondaj Verdaj partioj
por
certigi ke membro-partioj estu konsultataj, edukataj kaj havu
egalajn kapacitojn por influi tutmondajn poziciojn de la
Verduloj.
10.7 Kuraĝigos Verdajn partiojn montri gvidecon,
establiĝante
politikojn kiuj garantias travideblajn kaj decentralizitajn
strukturojn, tiel ke politika forto kaj oportuneco validu por
ĉiuj membroj; kaj evoluiĝante novajn politikajn
modelojn kiuj
pli bone tauĝas por daŭripova evoluo kaj bazo-komuna
(en:
grassroots) demokratio.
10.8 Evitas financfontojn, kiuj konfliktas kun nia vizio kaj
niaj valoroj.
10.9 Evitos kooperadon kun diktatoraj reĝimoj, sektoj,
aŭ
krimaj organizaĵoj kaj iliaj vasaloj; aparte rilate
demokratio
kaj homaj rajtoj.
10.10 Fortigas niajn ligojn kun simile pensantaj bazo-komunaj
organizaĵoj kaj tiuj de la civila socio, kiaj
mobiliziĝis en
Seattle; ni estas unu parto, kune kun ili, de la kreskanta
konscio ke respekto kontraŭ la natura medio, por sociaj kaj
homaj rajtoj kaj por demokratio validas pli ol la ekonomia
organizado de la mondo.
10.11 Subtenos unu la alian persone kaj politike per amikeco,
optimismo kaj bona humoro kaj ne forgesos amuziĝi dum la
procezo !